Çamaşırhane Deposunun Genel Özellikleri - Laundry Management

• Çamaşır depoları iyi aydınlatılmış olmalıdır.
• Çamaşırların kuru ve değişmez ısıda saklanabilmesi için, iyi ısıtılmış olmalıdır.
• Kuru olmalı ve iyi havalandırma tertibatı ile donatılmış olmalıdır.
• Kolay temizlenip silinebilecek özellikte olmalıdır.
• Her rafın önünde, raf içinde yer alan çamaşırın özelliğini belirtir bir etiket vardır.
• Masa örtüsü, çarşaf ve benzeri ağır ve çok kullanılan eşyalar bel hizasındaki raflara yerleştirilmiş olmalıdır.
• Yastık kılıfı, peçete, havlu gibi hafif eşyalar alt veya üst raflara yerleştirilmiştir.
• Çamaşır deposunda çamaşırların alınıp verilmesi için 1-2 uzun masa bulunur.
• Tavanı basık değildir. Geniş ve ferah alana sahiptir.
• Depo, çalışan personelin hareket kabiliyetini sınırlayıcı herhangi bir etmen içermez ve yeterince geniştir.
• Mevsimlik kullanılan eşyalar deponun girişine ve mal aktarımına en uzak yerlere istiflenmelidir.
• Mevsimlik veya uzun süreli depolanacak eşya ve malzemelerin üzerleri örtülmelidir.
• Aynı zamanda bu eşya ve malzemeler uygun koruma paketlerinin veya kılıflarının içinde olmalıdır.

Depo Donanımları ve Özellikleri

Raflar
Üstüne öteberi koymak için duvara veya bir dolabın içine birbirine paralel olarak tutturulmuş, genellikle geniş, uzun tahta veya metal levhaya raf denir.Özellikleri;
Raflar,pas yapmayan metal, metal alaşımlı veya ahşaptır. Mümkün olduğunca ahşap raf tercih edilmelidir.
Raf yüksekliği, ergonomik kurallar gereği 220 cm. yi geçmemelidir.
Yeterince sağlam bir şekilde duvara veya ayaklarıyla zemine sabitlenmiş olmalıdır.
Çelik veya metal aksamında pas olmamalıdır.
Boyanmış veya temiz olmalıdır.
Raflardaki bölmeler etiketlenmiş olmalıdır. Bu sayede hangi bölmede ne tür eşyanın depolanacağı etiketlerden anlaşılabilir.
Raf bölmesinin yüksekliği bölmede depolanacak eşyaların ebatlarına ve bir bölmede en fazla kaç eşyanın depolanacak olduğuna bağlı olarak ayarlanır.
Raflar depoda depolama tekniklerine en uygun, optimum kullanımı sağlayacak şekilde yerleştirilmiş olmalıdır.

Çeşitleri:
• Katlı Eşyalar İçin Kullanılan Raflar
Bu sistem daha çok çamaşır depolarında kullanılır. Tutucu metal direklere istenen her yüksekte monte edilebilen metal plaklardan oluşmuştur.

• Asılacak Eşyalar İçin Kullanılan Raflar
Elbise askıları gibi malzemelerin, uzun parçaların depolanmasında kullanılır

Isıtma ve Havalandırma Sistemleri
Depolara yerleştirilen çamaşırlar uygun ısı ve havalandırma ortamında saklanmalıdır. Uygun olmayan koşullarda depolanan çamaşırlarda hoş olmayan kokular ve rutubete bağlı lekeler oluşur. Bu da konukların rahatsız olmasına neden olur.

Aydınlatma Sistemleri

• Depolarda her türlü işin kusursuz yapılabilmesi ve en önemlisi de iş görenlerin göz sağlığının korunması iyi bir aydınlatma tekniğini gerektirir. Aydınlatma öncelikle, yapılan iş ve işlemlerde kalite standartlarının gerektirdiği tüm detayın görülebilmesi için gereklidir.
  

• Çalışanların, optimal aydınlatma koşullarında çalıştırılması da onların göz sağlığı ve görme netliğini koruduğu için aynı amaca hizmet eder.
  

• Depo aydınlatmalarında genelde akkor flamanlı lambalar veya floresan lambalar kullanılmaktadır. Fiber optik aydınlatma veya led lambaları depo aydınlatmasında pek tercih edilmez. Çünkü depolarda renkli veya aşırı parlak lambalara gerek yoktur. Depo aydınlatma sistemlerinde kısaca şu özellikler aranır:
  

• Ortamı ve çalışma alanlarını yeterince aydınlatmalıdır.
  

• Çok parlak veya loş lamba türleri depolarda çalışma sürecini olumsuz etkileyeceğinden bu tür lambalar veya aydınlatma sistemleri tercih edilmemelidir.
  

• Yoğun ve parlak ışıklar renkli çamaşırların üzerinde hızla kalıcı zararlar meydana getirir.
  

• Aydınlatma sistemlerinin seçiminde estetik ve dekoratif özelliklere dikkat edilmelidir. Yalnız, depolardaki aydınlatma sistemlerinin seçiminde ön büro kadar estetik ve dekoratif kaygılar ön planda değildir.
  

• Özellikle çamaşır depolarında uzun süreli aydınlatma gerektiğinden ışık ısınma yapmayacak şekilde seçilmelidir.
  

• Olabildiğince manyetik alan oluşturmayan ve toz vb. partikülleri harekete geçirmeyen aydınlatma sistemleri tercih edilmelidir.
  

• Çalışanların sağlığını rahatsız edecek zararlı ışınlar yaymayan aydınlatma sistemleri tercih edilmelidir.
  

• Aydınlatma sistemi yapıya uygun olmalı ve diğer çalışma bölümlerindeki ışıklandırma sistemleriyle paralellik göstermelidir.
  

• Yan çalışma ünitelerindeki ışık ile depodaki ışığının parlaklık ve renk uyumuna dikkat edilmelidir.
  

• Depoya gün içinde süzülen doğal ışığı, elde ettiğimiz suni ışık desteklemelidir.
  

• Gün içinde ve mevsimsel olarak ışığın depoya düşme açılarına uygun alternatife sahip ışıklandırma stratejisi belirlenmelidir. Bu tasarrufu destekler bir strateji olmalıdır.
  

• Aydınlatma sisteminin seçiminde maliyet ve bakım özellikleri göz önünde bulundurulmalıdır.
  

• Temizliği problem olmayacak bir yapıda olmalıdır.
  

Çamaşır Taşıma Arabası
Çamaşırların taşınmasında kullanılan, kol kuvveti ile hareket ettirilen tekerlekli bir araçtır. Genelde askılıkların asılabileceği bir düzeneği vardır.

Çamaşır Deposu Diğer Donanımları
Yukarıda belirtilen depo donanımları haricinde çamaşır deposunda bulunabilecek masa, personel çalışma koltuğu, sandalye, portatif merdiven, çamaşır alıp verme tezgahı gibi donanım elemanları bulunabilir.

Deponun Havalandırılması
Tanımı
Kapalı bir yerin havasını değiştirmek amacıyla dışarıdan temiz hava girişini veya çeşitli araçlarla hava akımını sağlama işlemine havalandırma denir. Bu işlemi sağlayan sisteme de havalandırma sistemi denir.

Önemi
Havalandırma taze havanın dış ortamdan iç ortama gelmesi demek olduğundan depo çalışanları üzerinde rahatlatıcı bir etkisi vardır. Taze havanın gelmesiyle beraber çalışanlarda iş performansı yükselir.
Depo çalışanlarında verimlilik düşüşü, dikkat azlığı, memnuniyetsizlik, sürekli baş ağrısı ve yorgunluk hissi gibi, taze havasızlıktan kaynaklanan şikayetler havalandırma ile azalır.
Uyku hali ve benzeri konsantrasyon eksikliği problemleri, havalandırma ile ilgili şikayetlerdir. Gerçek bir havalandırma ile bu şikayetler de ortadan kalkacaktır.
Alerjik rahatsızlıklar havalandırmanın olmaması durumunda artacaktır.
Nem ve rutubet çalışanların sağlığını olumsuz bir şekilde etkilediği gibi depolanan çamaşır ve araç gereçler üzerinde de yıpratıcı veya bozucu etkileri vardır. Havalandırmayla beraber nem oranı da istenen düzeyde ayarlanabileceğinden nem ve rutubetle ilgili sorunlar ortadan kalkar.

• Modern havalandırma üniteleri artık ısıtma veya duruma göre soğutma da yapabildiklerinden deponun ısıtılması veya soğutması da yapılır.
  

• Havalandırma ile iç mekanları parfümleme olanağımız da vardır.
  

• Depo havasındaki partiküller havalandırma sistemi tarafından emilir ve filtretize edilir. Böylece depoda çalışanların sağlığı üzerinde olumlu etkiler yaparken aynı zamanda depolanan çamaşır ve diğer araçların tozlanması da önlenmiş olur.
  

• Diğer çalışma birimlerinden sızabilecek kötü kokular hava filtreleri ile hemen emilir. Böylece eşyaların üzerine istenmeyen kokular sinmemiş olur.
  

• Çeşitli filtre teknolojileri ile anti-viral anti-bakteriyel anti-alerjik filtrasyon imkanları vardır. Bakteri ve virüsler ortamdan emilir. Böylece çalışanların sağlığını ve çalışma şartlarını daha iyi bir konuma getirir.
  

• Havalandırma ile hastalıkların bulaşma riski ve hızında azalma meydana gelir.
  

• Çalışanların ter kokusu emilir. Böylece rahatsız edici bu koku ortamdan uzaklaştırılır.
  

Havalandırmayı Sağlayan Araçların Çeşitleri

Endüstriyel Klima sistemleri

• Split klimalardan daha büyük hacimde hava akışı için gereken havalandırma aracı çeşididir
  

• Çatı Tipi Paket Klima Sistemleri
  

• İşyerinde çatıya yakın mekanlarda yer alan klima çeşididir.
  

Donanımları Temizleme Teknikleri
Donanımların Temizliğinde Genel İlkeler

• Elektrikli eşyaların tozunu almak için çeşitli sprey, cam temizleyici, özel temizlik maddeleri ve su kullanılır.
  

• Metallerin temizliğinde çeşitli deterjanlar ve parlatıcı kimyasallar kullanılır. Metal yüzeylerin parlatılması sırasında yüzeylerin kuru ve temiz olmasına dikkat edilir.
  

• Cam yüzeylerin temizliğinde özel hazırlanmış kimyasal karışımlı su hazırlanır.
  

• Toz alma işlemi, kuru bez, fırça veya hafif nemli bez ile yapılır.
  

• Klima gibi elektronik araçların temizliği 1. kademe düzeyinde olmalı (toz alma gibi yüzeysel işlemler).
  

• Cihazın içinin açılması ile ilgili temizlik konuları, daha fazla teknik bilgi gerektirdiğinden klimanın servisine yaptırılmalıdır. Fakat, klimanın çeşidine göre filtre değişim işlemi yapılabilir. Bunun için dahi klima servisinin yetkilisinin izahına ve onayına ihtiyaç vardır. Gerekli görülmedikçe cihazın iç donanımını gerektiren konulara el atılmamalıdır.
  

• Elektrikli araçların tozunu almadan önce veya temizliğine başlamadan önce fişleri kontrol edilerek fiş prizden çekilmelidir.
  

• Eğer temizlenmesi istenen elektrikli araç plastik kaplama ise bunların renkleri solduğunda özel sprey cilaları ile parlatılırlar.
  

• Cam yüzeyleri var ise hafif nemli bez ile silinerek tozu alındıktan sonra kuru bezle kurulanarak işlem tamamlanır.
  

• Gündelik temizlikte lambaların tozu kuru bezle alınır. Sezonluk temizlikte ise abajur veya armatür çıkarılır. Ampul veya flüoresan lamba kuru bezle silinir. Armatürler de silindikten sonra yerlerine takılır.
  

Raf ve Dolapların Temizliği
Raf temizliğinde dikkat edilecek en önemli husus çamaşır raflarının yapım malzemesidir.

Metal Raf ve Dolapların Temizliği

• Metal raflar yüzey özelliğine uygun kimyasallarla silinir ve kurulanır. Bu işlem sırasında girintili yerlere daha çok özen gösterilmelidir.
  

• Metal raf seçiminde daima pas yapmama özelliği ön plandadır. Fakat metal rafların herhangi bir bölümünde paslanma meydana gelmişse Kireç ve pas çözücü sıvı temizlik maddeleri ile pas giderilmelidir. Kireç ve Pas çözücü sıvı temizleme maddesi kesinlikle ellerimizle temas etmemelidir. Bunun için eldivenle çalışmak daha güvenli olacaktır. Kireç ve pas çözücünün kullanıldığı yerler bol su ile derhal durulanmalıdır. Pasın oluştuğu bölge tekrar oksitlenmeye açıktır. Pasın oluştuğu bu bölge ileride tekrar oksitlenme yapıp temiz çamaşırlara zarar verebileceğinden hava ile teması kesilecek şekilde boyar maddelerle kaplanmalıdır.
  

• Metal raf veya dolapların çelik olmasının avantajları çok büyüktür. Çelik, oksitlenmeyen ve koruma tabakası bulundurmayan bir malzemedir. Bu yüzden yanma, çizilme ve darbeler kullanım özelliklerini olumsuz şekilde değiştirmez. Düz ve pürüzsüz bir yüzeyi vardır ve temizliği kolaydır. Paslanmaz çelik yüzeyler kimyasallara karşı dayanıklıdır. Leke tutma ve aşınmaya karşı yüksek direnç gösterirler.
  

Ahşap Raflar ve Dolapların Temizliği

• Raf ve dolaplar masif (mono blok) ahşap olabileceği gibi kaplama da olabilir. Üzerleri cilalı veya doğal görünümdedir.
  

• Temizliğinde dikkat edilecek nokta kullanılacak temizlik ürününün, yüzeyin özelliğine uygun bir ürün olmasıdır. Cilalı yüzeylerde, cilaya zarar verebilecek güçlü ürünler kullanılmamalıdır. Temizlik işlemi ahşap koruyucu özel kimyasallarla yapılmalıdır.
  

Havalandırma Ünitelerinin Temizliği

• Depolardaki klimaların iç ünitelerinde bulunan filtrelerin sık sık temizlenmesi gerekir. İlkbahar ve sonbahar aylarında yılda 2 defa olmak üzere yetkili servisler tarafından ünitenin bakımının, temizlik ve kontrolünün yapılması gerekmektedir.Bu işlemlerin sağlayacağı yararlar:
  

• Havalandırmanın montajı sırasında yapılmış hata, çarpıklık ya da tıkanıklık varsa, bunların ve yerlerinin belirlenip, tamir edilebilmeleri,
  

• Temiz bir kanalda hava akımının daha rahat sağlanması, diğer bir deyişle enerji (elektrik) tasarrufu,
  

• Korozyona uğrayan yerlerin öncelikle fark edilmesi,
  

• Yangın tehlikesinin azaltılması,
  

• Filtrelerin çok daha yavaş kirlenmesi,
  

• Bina sakinlerinin temiz, tozsuz hava solumaları dolayısıyla kendilerini daha iyi ve sağlıklı hissetmeleridir.
  

Diğer Depo Donanımlarının Temizliği
Isıtma donanımı olarak depoda radyatör peteği veya kalorifer peteği varsa bu ısıtma ünitelerinin araları radyatör fırçası ile fırçalanır ve elektrik süpürgesinin dar ağızlı ucu ile petek araları süpürülür.

Zemin Çeşidine Uygun Temizlik Yöntemleri
Çamaşır depolarının zeminleri genelde sert ve taş zeminlerdir. Bununla ilgili ayrıntılı bilgi Zemin Temizliği Modülünde yer almaktadır.

Çalışmada Uyulacak Ergonomi Kuralları

• Depoda çalışırken dikkat edilmesi gereken ergonomi kuralları şunlardır;
  

• Silme veya süpürme işlemi esnasında işlemi yapacak personelin vücudu dik olmalıdır. Bu sayede, bel sağlığı korunmuş olur.
  

• Eşyalar yerden kaldırılırken ağırlık, bel yerine dizlere verilmelidir
  

• Kimyasal madde ile solüsyon hazırlama sırasında, kimyasal maddenin ele ve göze temas etmemesine dikkat edilmelidir. Mümkünse ele koruyucu eldiven giyilmelidir. Eğer solüsyon, tene temas etmişse el ve yüz bol su ile yıkanmalıdır.
  

• Omuz hizasından yüksekte bulunan herhangi bir yere eşya kaldırmak veya omuz hizasından yüksek bir yerden eşya indirmek omurgamız için çok tehlikelidir.
  

• Özellikle depolarda yüksek raflara ağır ve mevsimlik eşyalar depolanmak maksadıyla yerleştirildiğinden son derece tehlikeli bir durum arz etmektedir. Bu gibi durumlarda portatif merdiven kullanılmalıdır. Aksi takdirde bel fıtığı riski artmış olur.
  

• Çamaşır arabası vb. yerlerden ağır eşyaları kaldırırken bel yerine dizlere ağırlık verilmelidir. (Yanlış uygulama, bel omurlarına zarar verecektir. Bu da bel fıtığı gibi rahatsızlıklara sebebiyet verir.)
  

• Erkek depo personelinin tek seferde kaldıracağı yük 50 kilogramı geçmemelidir.
  

Kaynak: www.resortacademy.com (Cihat Erol)